Hoe kun je als onderwijsinstelling meegroeien met die ontwikkelingen en optimaal profiteren van ict? Voor lerarenopleidingen, die leraren voorbereiden op de toekomst, is het van belang om de eigen innovatiekracht te versterken. Maar hoe doe je dat? Hoe stel je je onderwijsprofessionals in staat om structureel te innoveren met ict om het onderwijs te verbeteren?

Tijdens Het Leren van de Toekomst wordt er in 2 fasen onderzoek uitgevoerd naar innovatiekracht binnen de lerarenopleiding, in dit geval de pabo van Hogeschool Iselinge. In de eerste onderzoeksfase is er literatuuronderzoek uitgevoerd naar innovatiekracht en zijn succesfactoren voor innovatiekracht met ict in onderwijs en gerangschikt in een model. Ook zijn er interviews uitgevoerd met het projectteam van Het Leren van de Toekomst, bestaande uit medewerkers van Iselinge Hogeschool en Kennisnet. Van deze eerste fase is nu een tussenrapportage gepubliceerd.

De tussenrapportage van de eerste onderzoeksfase geeft vooral een (voorlopig) antwoord op de volgende drie onderzoeksvragen:

1. Wat wordt verstaan onder innovatie en innovatiekracht en welke factoren beïnvloeden de innovatiekracht?
2. Wat is de visie van Iselinge en Kennisnet op de huidige en gewenste innovatiekracht en de huidige en gewenste ict-bekwaamheid (studenten, docenten) van Iselinge en Pabo’s in het algemeen?
3. Welke doelstellingen en beoogde resultaten heeft Iselinge met het project?

Een juiste mix van willen, kunnen en mogen innoveren
Volgens de literatuur ontstaat innovatiekracht uit een combinatie van het willen innoveren, het kunnen innoveren en het mogen innoveren. Onder willen innoveren zijn succesfactoren te rangschikken die met name te maken hebben met de houding van degene die innoveert:

• de mate van motivatie of belangstelling voor onderwijsinnovaties door middel van ict;
• commitment: het eigenaar voelen van – en verantwoordelijkheid nemen voor de innovatie;
• het gebruik willen maken van de geboden autonomie en ruimte.

Bij kunnen innoveren gaat het eveneens om persoonsgebonden aspecten maar dan met betrekking tot kennis en ervaring, zoals:

• de ervaring als kenniswerker: iemand die kennis en informatie tot zich neemt en deze interpreteert, ontwikkelt en vervolgens gebruikt en distribueert;
• ict kennis en vaardigheden;
• samenwerking: sociaal vaardig en open staan voor samenwerking.

Tot slot vat het mogen innoveren organisatiekenmerken samen die bevorderlijk zijn voor innovatiekracht, zoals:

• een heldere visie: waar wil de organisatie heen en passen innovaties hierin?
• beschikbaarheid van middelen: is er ruimte om te experimenteren, financiële middelen, training?
• autonomie/ruimte voor betrokkenen bij innovatie.

10 tips voor innovatie met ict in de lerarenopleiding
In de tweede onderzoeksfase wordt dit model verder aangescherpt en getoetst aan de praktijk aan de hand van interviews met de betrokken docenten. Hoewel deze tussenrapportage dus nog geen definitief antwoord geeft en meer de uitgangssituatie van het project beschrijft volgen er toch al 10 heldere aanbevelingen uit voor innovatieprojecten op lerarenopleidingen:

1. Gemeenschappelijke visie en draagvlak is essentieel.
2. Werk vanuit een onderwijsvraagstuk en sluit aan op het curriculum.
3. Werk met een projectteam dat technisch en didactisch wordt begeleid.
4. Benader elk experiment als een afzonderlijk project met een eigen projectplan.
5. Betrek docenten, studenten en opleidingsscholen.
6. Neem voldoende (doorloop)tijd voor het project.
7. Houd de lijnen kort.
8. Wees niet te bescheiden: als docent kun je bijdragen aan vernieuwing.
9. Voldoende aandacht voor communicatie en verspreiding.
10. Aandacht voor evaluatie en borging van het project.

Lees meer in de tussenrapportage Het Leren van de Toekomst op de Pabo.

Zie in het filmpje hieronder hoe studenten van Henk het venster over Kinderarbeid gegamificeerd hebben met behulp van het playdeck gamification. Ook geïnspireerd? Download hier het playdeck om zelf aan de slag te gaan met gamification.

Het onderwijs bereidt onze toekomstige beroepsbevolking voor op de samenleving van morgen, maar niemand weet hoe die er uit ziet. Daarom is het onderwijs gebaat bij het versterken van de eigen innovatiekracht zodat het in staat is tijdig in te spelen op (technologische) mogelijkheden en daarmee het onderwijs van de toekomst actief vorm kan geven.

Innovatiekracht
Na eerdere experimenten in het basisonderwijs, voortgezet onderwijs en bij een Pabo ondersteunt Kennisnet nu lerarenopleidingen. Doel van ‘Het Leren van de Toekomst met de lerarenopleiding’ is het versterken van de innovatiekracht van lerarenopleidingen voor toekomstgericht(er) onderwijs. Fontys lerarenopleiding Sittard gaat op basis van zelf opgestelde onderwijsvraagstukken experimenteren met innovatieve ict-toepassingen in het curriculum.

Alle lerarenopleidingen
“Fontys lerarenopleiding Sittard heeft een heldere visie op de inzet van ict in het onderwijs. Een visie die gedragen wordt door zowel docenten als de bestuurder.” aldus Michael van Wetering, manager Innovatie bij Kennisnet. “Vraagstukken als krimp en personalisatie zijn herkenbaar binnen het hele onderwijs. Ook dat heeft meegeteld bij de selectie omdat alle ervaringen en uitkomsten van het experiment breed gedeeld en gepubliceerd worden zodat alle lerarenopleidingen hier hun voordeel mee kunnen doen.”

Leren centraal
Anton van den Brink, directeur Fontys lerarenopleiding Sittard is klaar om met het experiment te starten: “Het leren van de leerling staat voor mij altijd centraal, ict ondersteunt en versterkt dit. Dat leren verandert in razend tempo van formeel naar informeel, van tijd- en plaatsgebonden naar 24/7. Naar mijn mening ligt het echte Leren van de Toekomst vooral in het ‘verbindend leren’.”

Waar het in het februari nog ging om plannen en ideeën, heeft ze vorige week de daad bij het woord gevoegd en de eerste geflipte lessen gegeven. Wij zochten haar op om te bekijken hoe het ging en vroegen haar hoe de lessen verliepen en wat er goed en niet goed ging.

Hoe het begon
Rianne vertelt openhartig over haar zoektocht met Flipping. Een persoonlijk verhaal waarin ze niet deelt hoe het moet, maar haar eigen ervaring deelt en zo anderen inspireert om het concept zelf te verkennen. Een aantal belangrijke lessen komen voorbij.

Het is een verhaal dat niet gaat over filmpjes maken, op afstand toetsen en meten, maar over onderwijs zelf. Dat begint al bij haar eigen schoolervaringen. Bij klassikale instructie dook Rianne altijd achter andere leerlingen weg als een docent een vraag stelde, omdat ze zelf niet altijd het tempo volgen kon. Met als gevolg het probleem hoe ze wel zou kunnen aanhaken.

Vervolgens ging ze zelf werken als docent op een middelbare school waarbij ze werkte uit de methode. De leerlingen een hoofdstuk laten lezen, vragen erover stellen, toetsen en dan verder naar het volgende hoofdstuk. Ook de leerling met een 4 voor de toets over het hoofdstuk ervoor. En ook daar klopte iets niet.

Tot slot heeft ze nu de ervaring als pabodocent: geen methode meer, maar nog steeds de vraag hoe je kunt differentiëren, de student centraal kan zetten en op kennisconstructie gericht kan zijn. ‘Flipping the Classroom’ leek een oplossing en onderzoek toonde aan dat blended learning werkt. Dit gaf Rianne het vertrouwen om het experiment aan te gaan.

Het doel centraal en niet het middel
Rianne vertelt hoe ze de verleiding overwon om niet te starten met filmpjes maken, maar om vast te houden aan het doel, zoals onder andere het differentiëren. Om te weten hoe te differentiëren zet ze een toets uit onder de studenten. Daarbij maakt ze een koppeling met de taxonomie van Bloom, maar dan omgekeerd: creëren als doel en de rest als voorwaarde. Vanuit de wil om iets te creëren start het leren en alles wat daarvoor nodig is, volgt vanzelf.

De toets geeft aanknopingspunten voor differentiatie, zoals blijkt uit de tabel. Hoewel Rianne per niveau een doel formuleert is haar uiteindelijke doel voor alle studenten: zelfregulatie op leerproces.

Ze vertelt hoe ze begon alle inhoud van de kennisbasis op te nemen in flipping filmpjes van 20 minuten. Veel te lang, maar in 5 minuten lukte het ook niet om de inhoud erin te persen. Toen is ze naar Prezi overgestapt. Eerst voor alleen het havo 3 niveau, waarbij ze voor de lastige stukken voor < havo 3 filmpjes uit de Schooltv beeldbank haalde. Nu uitproberen op de pabostudenten.

Het resultaat
Wat bleek? Alle studenten hadden met plezier vooraf de prezi bekeken. Niet iedereen bekeek de extra filmpjes voor het < havo 3 niveau. Een opbrengst die de verwachtingen overtrof, want lang niet iedereen bekijkt dezelfde stof uit een boek van tevoren. Het precieze antwoord wat het verschil is tussen een boek en een Prezi vooraf laten bestuderen is Rianne nog niet bekend, maar ze denkt dat factoren als het op elke plaats en tijd op je mobiele device kunnen bekijken en het speelse en overzichtelijke karakter van Prezi daar een rol in spelen.

Voor verdieping gaf een deel van de studenten aan dat een artikel wenselijk zou zijn. Voor het niveau > havo 3 werd een artikel toegevoegd. Maar langzaam ontstond het onderscheid om de studenten thuis met een Prezi te laten focussen op de lagere orde thinking skills (onderin de originele taxonomie van Bloom) en in klas op denkvaardigheden van hoger niveau zoals analyseren, evalueren en creëren, onder andere door in de les de nadruk te leggen op werkvormen.

Hierbij ontstond bij Rianne de vraag: wil je als docent vooraf wel controleren of het huiswerk gedaan is? Een andere manier waarop ze dit benaderde was door het huiswerk niet alleen te beperken door het laten kijken of lezen van stof, maar studenten ook al vragen te laten stellen over een thema en ze deze online onderling uit te laten wisselen.

In de klas werd geoefend met werkvormen en studenten kregen de vraag: wat zou jíj nog meer willen weten over het onderwerp? Een vraag die lastig was voor studenten, maar voor Rianne het belangrijkst, omdat het aanzet  tot nadenken over het eigen leren.

Zo maakte Rianne Tolsma de Masterclass deelnemers deelgenoot van haar reis naar ander onderwijs, mogelijk gemaakt met ict. Bekijk zelf de Prezi.

Workshops
Ne de inspirerende opening van Rianne gingen deelnemers aan de slag met 3 workshops. In een workshop liet Rianne Tolsma deelnemers nadenken over hoe een les omgebouwd kan worden naar een flipped mastery les aan de hand van het geflipte-les-model van Gerstein.

In een tweede workshop liet Jos Tiel Groenestege van Iselinge deelnemers nadenken hoe innovaties als het flipped mastery model geïmplementeerd kon worden op een school: wat betekent dat voor de visie en missie van de school, voor de leidinggevenden, voor de docenten en voor de studenten/leerlingen? Naast een introductie over innovatie ging men daar aan de slag met de visieversneller van Kennisnet.

En in een derde workshop liet Kennisnet collega Erik Woning deelnemers zien hoe ze zelf met tools als Camtasia en Educreations aan de slag kunnen met het maken van goed materiaal voor ‘geflipte lessen’.

Zelf op reis?
De Masterclass werd afgesloten met 5 minuten nadenktijd voor deelnemers over de vraag wat ze wilden bereiken over 5 dagen, 5 weken en 5 maanden. Misschien kun je zelf met deze richtingwijzers ook je eigen reis uitstippelen naar ander onderwijs met ‘Flipping the Classroom’. Heb je nog vragen: reageer!

Bijna de helft van alle opleiders
Bij de innovatieafdeling van Kennisnet zijn 9 uitgebreide, onderbouwde aanmeldingen binnengekomen. Dit betekent dat bijna de helft van alle lerarenopleiders in Nederland (1e en 2e graads) graag aan de slag wil om hun onderwijs te vernieuwen met innovatieve ict-toepassingen. Niet als doel op zich, maar als middel en gebaseerd op een visie en praktische onderwijsvraagstukken. Dat vinden wij een goed signaal! Onder de kandidaten voor Het Leren van de Toekomst bevinden zich 8 hogescholen en een universiteit.

Waarmee maken de opleiders kans?
De lerarenopleiding die straks geslecteerd wordt ontvangt een jaar lang intensieve ondersteuning van Kennisnet. Denk hierbij bijvoorbeeld aan onderwijskundige ondersteuning en begeleiding op het gebied van het innovatietraject, van onderzoek en natuurlijk van de didactische inzet van ict.
We vinden draagvlak binnen de instelling, betrokkenheid en beschikbaarheid van betrokkenen bij het project van groot belang en daarom tellen deze aspecten mee bij de selectie.
Inbedding van het project is noodzakelijk om een structurele vergroting van de innovatiekracht van de instelling teweeg te kunnen brengen. Daarom kijken we ook naar plannen om het project zo breed mogelijk binnen de opleiding te delen, naar eventuele samenwerkingsverbanden die de kandidaat heeft en naar de mogelijkheid om ook studenten in het project te betrekken.

Gepersonaliseerd leren / inspelen op individuele verschillen
We zijn ervan overtuigd dat ict een rol kan spelen bij de wens naar meer gepersonaliseerd leren en dat ict kan ondersteunen bij het inspelen op individuele verschillen tussen leerlingen. Daarom kijken we met veel belangstelling naar de geformuleerde visie van de lerarenopleidingen hierop. Tenslotte is het interessant als kandidaten de inzet van ict niet beperken tot het onderwijsproces, maar ook willen kijken hoe ict de  secundaire processen op de instelling zou kunnen verbeteren.

Next steps
Begin april maken we de eerste selectie bekend. Dan horen de kandidaten met welke opleidingen we een nader gesprek aan willen gaan. Eind april verwachten we dan de ‘winnaar’ (zo kunnen we de geselecteerde instelling toch wel noemen) bekend te kunnen maken.

Smart Response VE
Ik start de diagnostische toets met Smart Response VE. Dit is een cloud-gebaseerd systeem waarbij studenten interactief vragen kunnen beantwoorden via een zelf gekozen apparaat zoals een tablet of een smartphone. De studenten loggen in, sommige studenten werken op hun tablet. Bij een enkele student lukt de verbinding niet. Die krijgt mijn tablet en na enkele minuten zit iedereen gebogen over de meerkeuzevragen die ik in Smart Response VE geplaatst heb.

Afbeeldingen bij vragen
Het mooie van deze software is dat je heel gemakkelijk foto’s en plaatjes kunt plaatsen bij een vraag. Dit is nodig bij het domein meetkunde (onderdeel van rekenen). De studenten zitten hard na te denken over de vragen. Pen en kladpapier blijven nodig om even iets te beredeneren of te tekenen.

Resultaat meteen zichtbaar
Na ongeveer 20 minuten sluit ik de toets af en kan ik direct het gemiddelde percentage goed beantwoorde vragen van de klas  op het digibord laten zien. Ook ziet elke student zijn eigen totaalscore: “Ik had 86 % goed!” Vervolgens bespreken we de vragen waarbij ook te zien is hoeveel studenten deze vraag goed beantwoord hebben.  Zo kan ik snel door bij vragen die 100 % goed gescoord zijn en langer stilstaan bij de moeilijkere vragen.

Leuk maar het scherm is klein
De studenten vinden het leuk om op deze manier een diagnostische toets te maken. Een enkele student klaagt over het te kleine scherm van de mobiel: “Het is allemaal erg klein, hier krijg ik hoofdpijn van.” Op een tablet is het allemaal net iets prettiger voor je ogen.

Marian Steverink is docente rekenen-wiskunde en didactiek aan Pabo Iselinge in Doetinchem.

Als leerlingen onderling communiceren zullen ze eerder gebruik maken van een Facebook-, of een What’s-app-groep. Ook als het gaat om opdrachten voor de school of vragen over huiswerk. Ook hier vindt leren plaats, maar in wat je een informele leeromgeving kunt noemen.

Nu vragen verschillende activiteiten om verschillende middelen. Wil je iemand direct bereiken dan ligt mobiele communicatie eerder voor de hand dan een bericht achterlaten in een elo. En wil je een hele groep direct bereiken dan biedt What’s app eerder uitkomst dan een massa e-mail. Voor het inleveren van je werkstuk is dit dan weer wat minder geschikt.

Deze mix van omgevingen biedt veel kansen om het leren beter te laten aansluiten op de wereld van vandaag. Dit lichtte Michael van Wetering van Kennisnet toe aan de hand van deze prezi tijdens de Masterclass ‘Overal leren’ op 27 februari bij Iselinge Hogeschool.

Helaas zien we in de praktijk nog veel voorbeelden van een starre aanpak. Scholen die leerlingen dwingen om alles binnen een systeem te doen, wat de motivatie vaak niet ten goede komt. Dit was ook een persoonlijke frustratie van Niels Roos, student Business, IT en Management aan de Haagse Hogeschool. Zijn visie is een leeromgeving te creëren die beter aansluit op de belevingswereld van studenten en hij heeft daarvoor een eigen bedrijf Simulise opgericht. Hieronder de presentatie van Niels.

De visie van Niels sloot precies aan op het onderwijsvraagstuk over studentportfolio’s waar studieloopbaanbegeleider Nancy van Maanen van Hogeschool Iselinge tegenaan liep. Enerzijds wil je als pabo je studenten leren hoe een goed portfolio te maken en wil je dit als opleiding ook formeel beoordelen. Anderzijds is een portfolio een middel voor studenten om zichzelf als leerkracht te presenteren en wil je studenten stimuleren om hier zelf wat van te maken. Dit laatste kwam met name niet van de grond bij Iselinge. Er lag teveel nadruk op wat moet vanuit de school en er waren te weinig mogelijkheden in de huidige elo om als student zelf wat van je portfolio te maken en dit ook in de informele omgeving te delen. Zie ook de presentatie van Nancy van Maanen.

Samen met Niels en Kennisnet hebben de studieloopbaanbegeleiders van Iselinge in het project Het Leren van de Toekomst geëxperimenteerd met een omgeving waarin studenten hun portfolio’s opzetten in een WordPress blog. Daarbij werden er badges ontwikkeld om studenten te stimuleren met hun portfolio aan de slag te gaan en is er een community opgezet waarin de nieuwe blogsposts van studenten verschijnen en ze eenvoudig kunnen communiceren met elkaar en met de begeleiders.

Studente Elise klein Baltink liet vervolgens haar portfolio zien aan het publiek. Een praktisch voorbeeld van integratie van formele en informele leeromgevingen.

Tot slot zijn de deelnemers in een korte workshop met elkaar gaan nadenken over de inzet en balans van formele en informele leeromgevingen in de eigen instelling. Bekijk enkele resultaten daaruit.

Het was veel deelnemers duidelijk dat er meer nagedacht kan en moet worden over de inzet van informele en formele systemen in het onderwijs en de juiste balans daartussen.

Niets is frustrerender dan weten dat je iets kan en vervolgens niet de mogelijkheid krijgt om dat te laten zien. Zeker als het gaat om een portfolio, die bedoeld is om te laten zien wie je bent en wat je kan. Deze frustratie was voor ons, Elise Klein Baltink en Koen Kraaijvanger, de aanleiding om mee te doen met de portfolio pilot van Simulise. Tijdens opdrachten als Horizon Verbreden en Webkwestie zijn er al, met succes, sites gebouwd en vorm gegeven. Het oude portfolio in de ELO, was echter bijna onmogelijk om te bouwen en behalve de kleuren veranderen was er ook weinig vorm aan te geven. Er zit een wereld van verschil tussen dat portfolio en de opgeleverde producten bij Horizon Verbreden en Webkwestie: het portfolio geeft dus geen realistisch beeld van wat een student allemaal op ICT gebied kan.

Gelukkig hadden niet alleen studenten dezelfde frustratie, maar de docenten van Iselinge Hogeschool ook. Daarom was het digitale portfolio een van de onderwijsvraagstukken waarmee Kennisnet aan de slag ging. Uiteindelijk kwam hier Simulise naar voren als oplossing. Simulise biedt namelijk een basisstructuur voor een portfolio site. De ELO deed dit ook, maar  in tegenstelling tot de ELO kan er bij Simulise wél aan de vormgeving worden gesleuteld. Dit gaat met behulp van een aangepaste versie van WordPress, waarin de student zelf aanpassingen kan maken aan de vormgeving, en tekst kan voegen. Werken met WordPress Simulise omgeving heeft wel wat opstartproblemen opgeleverd: waar zit welke knop? En wat kan je waar aanpassen? Ook bij de ELO was dit het geval, maar de WordPress Simulise omgeving werkt uiteindelijk makkelijker door de gebruiksvriendelijkheid. De interface om dingen aan te passen is namelijk duidelijker. Vanuit Simulise zijn de opties beperkt om het simpel en overzichtelijk te houden. Hoe je het ook went of keert, de student zal moeten leren hoe het programma werkt om zijn of haar portfolio te maken.

Het portfolio van Simulise heeft echter een enorm voordeel ten opzichte van de ELO, en dat zijn de badges. Bespottend is dit systeem ooit ‘ stickers voor volwassenen’  genoemd, maar eerlijk is eerlijk, het werkt wel. Het werkt erg motiverend dat het portfolio voor ieder onderdeel op zich kan worden beoordeeld. De voortgang van het portfolio wordt zo ook concreet voor de student. Een extra pluspunt is dat de beoordeling en voortgang in de vorm badges ook zichtbaar op het portfolio kan worden geplaatst.

In tegenstelling tot de ELO staat het portfolio van Simulise nog in de kinderschoenen: er wordt veel ontwikkeld om problemen te verhelpen en er ontstaat steeds meer kennis over het programma dat onderling gedeeld kan worden. Waar de problemen van de ELO blijven staan en leerjaar naar leerjaar doorschuiven, worden de problemen met Simulise steeds kleiner. Het is niet reëel om te denken dat straks iedere student meteen feilloos met Simulise kan werken, maar een eigen portfolio maken met veel minder problemen dan bij de ELO is wel mogelijk met Simulise. Zeker als studenten hier vanaf het eerste moment al mee beginnen. eerlijk, het werkt

De kleine problemen en vragen die er altijd zullen blijven kunnen makkelijk worden opgelost op het forum van Simulise. Hoewel dit onderdeel vrij nieuw is, en er nu nog weinig gebruik van wordt gemaakt, heeft het wel de potentie om veel gebruikt te worden. Op het forum is het mogelijk om van alles met elkaar uit te wisselen, en kunnen zowel docenten als studenten op elkaar reageren. Studenten kunnen met de hele klas situaties van stages bespreken, vragen of opdrachten of het portfolio zelf uitwisselen en ook de docent betrekken in een discussie, als het gaat over de beoordeling bijvoorbeeld. Dit gebeurt in het echt al veel: in het derde jaar wordt het zelfs verplicht om gesprekken te voeren waarin situaties worden geanalyseerd en besproken. Ondanks dit blijft de behoefte om ervaringen en vragen uit te wisselen erg groot. Het forum biedt hiervoor de mogelijkheid, omdat studenten wanneer het hen uitkomt het forum kunnen bekijken en reageren. Het is niet zo dat het forum de interventie gesprekken uit het derde jaar overbodig maakt, maar het is een aanvulling hierop. Voor de studenten in het eerste en tweede jaar is het forum een goede voorbereiding op de gesprekken in het derde jaar. Daarom vermoeden wij dat het gebruik van het forum alleen maar zal toenemen.

Het enige wat weinig gebeurt en uit zichzelf niet zal veranderen is het bloggen of het reageren daarop, maar dat heeft een reden. Het gebruik maken van een portfolio is verplicht, hier wordt je op beoordeeld, het forum is de plek waar je vragen of opmerking kwijt kan, maar bij het bloggen hoort niks. Ja, het is leuk. Maar verder niks, en daarom wordt het niet gebruikt. Het is niet verplicht, er zijn geen criteria aan verbonden, dus voor studenten is er geen reden om blogs te schrijven, laat staan om daar op te reageren. De paar studenten die dat wel doen, doen dat omdat ze uit zichzelf de motivatie hebben om er iets moois van te maken, en Simulise biedt hen de mogelijkheid om dat te doen. Het merendeel van de studenten doet echter alleen iets als het moet, of er studiepunten aan verbonden zijn. Zolang het bloggen en het reageren daarop vrijblijvend is, zal dit sporadisch gebeuren. Ondanks dat werkt Simulise zeker motiverend want er zijn een paar studenten die er vrijwillig mee werken en er uit zichzelf veel tijd en moeite in steken. Het portfolio dat deze studenten straks opleveren lijkt meer op wie zij zijn en wat zij kunnen, doordat zij onder andere door middel van blogs laten zien wie zij zijn en hoe zij bepaalde situaties ervaren. Ook is er dankzij het portfolio van Simulise nu de kans om bijvoorbeeld jouw hobby’s te koppelen aan je leerkracht zijn. Je kan laten zien wat jij allemaal kan door je zelf bedachte lessen en je meningen op jouw site te plaatsen. Meer motivatie hebben wij in ieder geval niet nodig, want onze frustratie is op een mooie manier opgelost.

Huisje van Lego bouwen met rekensommen
Een van de teams bedacht een concept om het rekenonderwijs op de basisschool te gamificeren. Hiermee zou je morgen al aan de slag kunnen in de klas. Stel je voor dat het doel is om op vrijdag een legohuisje te hebben gebouwd. Een leerling van groep 3 verdient met het maken van plussommen steentjes voor de muren. Minsommen vindt hij misschien minder leuk om te doen, maar een huisje zonder dak kan natuurlijk niet. Dus hij gaat toch gemotiveerd aan de slag om ook steentjes voor het dak te verdienen. In groep 3 gaat het nog slechts over muren en een dak, maar dit idee kun je verder uitbouwen.
In groep 5 zijn de binnenmuren de keersommen, de heipalen het meten in de meetopdrachten. Hoeveel verf heb je nodig? Voor het uitrekenen van het aantal vierkante meters verf die je nodig hebt kun je rode blokjes verdienen. In groep 8 kun je een badkamer verdienen en een tuin. Je kunt extra luxe verdienen als je andere kinderen helpt, want daar krijg je bonuspunten voor. Kun je misschien wel een zwembad plaatsen in je tuin!

Colour your life; een leerroute voor CKV
Een ander idee is wat geavanceerder. Het maakt wel gebruik van online platformen en zal meer voorbereiding vergen. Het concept kun je toepassen op het voortgezet onderwijs waar leerlingen kennis moeten maken met verschillende kunstvormen. Game-principes die binnen dit idee naar voren komen zijn ten eerste punten verzamelen en het werken met verschillende levels. Leerlingen kiezen zelf hun eigen leerroute en gaan ervaringen opdoen en deze delen. Ze moeten informatie opzoeken op internet, ergens over lezen en opdrachten maken. Natuurlijk gaan de leerlingen ook echt fysiek culturele activiteiten ondernemen maar de verslaglegging met foto’s gebeurt op een digitaal profiel.
Als je meerdere opdrachten hebt afgerond, verdien je een badge die aan je profiel wordt toegevoegd. Eventueel kan de leerling deze badges ook tonen op zijn eigen Facebook profiel. Gameprincipes als belonen, delen en het krijgen van feedback van medeleerlingen moeten ook in de leerroute ingebakken worden. Uiteindelijk behaalt de leerling het benodigde niveau voor CKV, maar dan op een hele uitdagende, motiverende en speelse manier.

De deelnemers aan de masterclass hebben de mogelijkheid gekregen om aan een wedstrijd voor gamification toepassingen mee te doen. De beste ideëen daaruit zullen we volgende week publiceren!