Via skype hadden wij een gesprek met haar waarin zij vertelt over:

• haar reden om mee te doen aan het project
• de leerzame bijeenkomsten tijdens het voortraject
• de leereffecten van het Leren van de Toekomst
• haar verwachtingen van toekomstige docenten
• tips voor toekomstige Pabo deelnemers

De doelstelling van “het Leren van de Toekomst met de Pabo” is: het versterken van de innovatiekracht van Pabo’s met innovatieve ict-toepassingen en technologie voor toekomstgericht(er) onderwijs (lees de toelichting van de projectinhoud).

De inschrijftermijn staat inmiddels twee weken open. We hebben al een aantal enthousiaste reacties ontvangen. Pabo’s hebben tot 1 april de tijd om te reageren. Begin mei kan dan door Kennisnet de selectie van de Pabo bekend worden gemaakt. Hierdoor blijft er vanaf mei voor de betreffende Pabo genoeg tijd over om de eventueel benodigde maatregelen te treffen voor het curriculum van het komende studiejaar. In het studiejaar 2012-2013 zullen 5-10 Pabo docenten deelnemen aan het Leren van de Toekomst. Globaal ziet het traject er als volgt uit:

• Mei/juni 2012: kick off en voorbereiding
• Najaar 2012, vanaf start nieuw studiejaar 2012-2013: inspiratiesessies voor docenten en studenten, waarbij zij kennis maken met de rol die ict kan spelen in het onderwijs. En waar bekeken wordt welke ict-toepassingen het best aansluiten bij eigen vooraf gestelde onderwijsdoelen
• Vanaf najaar tot eind 2012: uitvoeren van experimenten met de geselecteerde ict-toepassing in de praktijk van de Pabo.
• Indien mogelijk onderzoeken betrokken studenten in een laatste fase van het project (tot uiterlijk het einde van het studiejaar 2012-2013, 2e kwartaal van 2013) de ervaringen met de ict-toepassing op een (stage)school.

Het online tijdschrift van Het Leren van de Toekomst is uit! Het tijdschrift blikt terug op dit bijzondere experiment en laat zien hoe in een bestaand lesprogramma intensief gebruik werd gemaakt van de inzet van ict en wat er nu al mogelijk is hiermee. Bekijk de reacties en ervaringen van het Ichthus College in Kampen en lees over de resultaten en opbrengsten van Het Leren van de Toekomst 2011. Laat u inspireren want de informatieve video’s, concrete beschrijvingen van de projectstappen en praktische tips van het Ichthus geven u handvatten om ict verder te integreren in uw eigen onderwijs. Door de positieve ervaringen met het project afgelopen jaar, geeft Kennisnet Het Leren van de Toekomst dit jaar een vervolg. In 2012 zal het project worden uitgevoerd in samenwerking met Pabo’s en/of lerarenopleidingen.

Ook van het project dat in het primair onderwijs is gedaan zijn filmpjes te vinden. Deze zijn te vinden in het dossier Leren van de Toekomst.

Op het Ichthus College konden we live meekijken hoe de groepjes in Kampen aan de slag waren. Op de kaart zagen we waar de groepjes zich bevonden, met welke vraag ze nu zich bezig waren en of ze een vraag goed of fout hadden beantwoord. Bij de start zagen we dat alle leerlingen naar hetzelfde punt fietsten om daarna zich wat meer te verspreiden over het centrum.

Uiteindelijk zijn twee groepjes de winnaar geworden. Zij hadden hetzelfde aantal punten (60). Bij de nabespreking was het ook leuk om het ‘verhaal’ achter de reis van de leerlingen te bespreken. Een van de groepjes bleef bijvoorbeeld opvallend lang op hetzelfde punt staan. Snackbar in de buurt? Nee, ze waren even de goede weg kwijt bleek.

Aanstaande vrijdag mag de volgende groep leerlingen op pad in Kampen.

Het aftellen is begonnen, we zijn op weg met de laatste week van Leren van de Toekomst. En dat merk je meteen, zodra je hier de lessen binnenkomt. Veel van de ICT toepassingen die worden gebruikt, werken nu feilloos. Leerlingen weten bovendien beter wat er van ze wordt verwacht. Ze hebben veel minder instructie nodig op de opdrachten en de gebruikte toepassingen. Ook het werken met de ELO gaat heel goed, leerlingen kennen er hun weg.

Wat blijft, is de kracht van een eenduidige en heldere instructie. Voor Leren van de Toekomst hebben we er voor gekozen de instructies in de vorm van een zogenaamde ‘Volledige instructie’ te gieten. En dat werkt! Leerlingen weten wat ze moeten doen, hoe ze dat moeten doen, hoe veel tijd ze er voor hebben, bij wie en waar ze hulp kunnen krijgen, wat er met het eindresultaat (van de betreffende opdracht) gebeurt en wat ze moeten doen als ze klaar zijn. Geen speld tussen te krijgen! De volledige instructies worden op verschillende manieren aangeboden. Ze staan allemaal in een overzichtelijke tabel op de ELO. Maar ze zijn ook beschikbaar als filmpje (waarbij veel dank aan Ruth, Wieke en Joost, de leraren-in-opleiding die zich aan dit project hebben verbonden).

Een van de hoogtepunten van vandaag was de les Nederlands waarin leerlingen de opdracht kregen om een blogpost te schrijven over hun ervaringen tot nu toe. De resultaten vind je als reactie terug onder dit bericht: http://www.hetlerenvandetoekomst.nl/122/opdracht-blogbericht. Erg leuk, leerzaam en verhelderend om te lezen!

Bij Engels stond er een (uiteraard digitale) toets op het programma. Spannend, want er waren wat technische issues aan het begin van de les. En dat is natuurlijk precies wat je NIET wilt, zéker niet bij een toets.

Over technische issues gesproken. De webmail van het Ichthus College lag er het afgelopen weekend uit. Niet verkeerd, zul je zeggen, dan kunnen die hardwerkende docenten eindelijk eens een keer niets anders doen dan weekend houden. Maar als je je leerlingen de opdracht hebt gegeven om uiterlijk dit weekend de vragen en afbeeldingen te mailen die nodig zijn voor de wiskundewandelng met de Mobile Learning Kit, zoals Jeannette, dan baal je toch behoorlijk!

Hoe complexer de technologie is die je inzet tijdens een les, hoe groter het risico is dat je neemt. Dat wisten we natuurlijk al, maar dat blijkt ook weer deze week. Ik vind het bewonderenswaardig dat dat risico de docenten van het Ichthus niet lijkt tegen te houden. Want áls het dan lukt, dan is de opbrengst enorm. Dat bewijzen de positieve reacties op http://www.hetlerenvandetoekomst.nl/122/opdracht-blogbericht.

Bij Nask worden de meetresultaten van het practicum van gisteren verwerkt. Leerlingen weten de instructie op de ELO goed op te volgen en vinden verrassend snel de onderzoeksvragen waar het om draait.

Bij Nederlands staat literatuur op het lesprogramma. Hoe kun je spanning in een verhaal herkennen en welke technieken gebruikt een schrijver daarvoor? De leerlingen hebben een gesprek met schrijfster Sabine van den Eynden voorbereid. Op een groot lcd scherm gaan de leerlingen live met haar in gesprek. Vooral haar ervaring met het schrijven van scenario’s voor GTST en Onderweg naar Morgen boeit de leerlingen enorm. Hoe schrijf je een goede cliffhanger? Vinden acteurs het leuk wat je schrijft? De leerlingen zagen hoe Sabine enthousiast over het schrijversvak vertelde. Sabine kon op haar beurt de klas zien en leerlingen zelf aanwijzen om een vraag te stellen!

Wat een dag! Als je nu door de gangen van het Ichthus College in Kampen loopt dan zou je niet zeggen dat het vanmorgen en vanmiddag een enorme drukte was. Het was de eerste dag van de tweede week van het project en het was de persdag. Ik ben vast niet volledig, maar we hadden onder andere RTV Oost, NRC, Stentor en Levende Talen Magazine over de vloer. Filmcamera’s, fotocamera’s, journalisten met aantekeningenblokjes en opnameapparatuur… het was niet bepaald een doorsnee dag. Toch werd er vandaag ‘gewoon’ lesgegeven. En niet alleen door Carla, Anne-Heidi en Jeannette. Er waren vandaag verschillende gastlessen die gebruik maakten van augmented reality, 3d printers en robots.

Emilie Resink van De Waag Society gaf een biologieles met behulp van Augmented Reallity. De leerlingen van klas 2C en 2D moesten hun eigen lijf met kaartjes beplakken. De kaartjes werden op het beeldscherm van de laptop, vastgelegd door de webcam, onderdelen van het menselijk lichaam. Blinde darm, longen, hart, gebit… er vloog van alles over het scherm.

Een deur verder begeleidden Olaf de Groot en Rick van de Poorten van Kennisnet de leerlingen bij het programmeren van een Nao robot. Ik hoorde Aaron, één van de leerlingen uit klas 2D tegen de journalist van De Stentor zeggen: “dit is echt gaaf, leren zonder boek en door gewoon bezig te zijn!” De leerlingen kregen de opdracht de robots zo te programmeren dat ze door een uitgezet parcours liepen. Wat een uitdaging! De tijd, van één lesuur, was helaas te kort om na een eerste testronde terug naar de ‘tekentafel’ te gaan om het programma te perfectioneren.

Meia Wippoo van De Waag Society en Siert Wijnia hadden zowaar twee 3D printers en een 3d scanner bij zich. Zij gaven een kunstles waarin leerlingen een object moesten kleien, scannen, modelleren en printen. Voor het modelleren liet Siert de leerlingen met Google SketchUp werken. “Er zijn veel programma’s die je daarvoor kunt gebruiken,” legde hij uit, “maar dit programma is vrij beschikbaar en zeer eenvoudig te bedienen.”

Naast pers hadden we vandaag ook ‘hoog bezoek’. Behalve een aantal bestuurders van Landstede, het bestuur waartoe het Ichthus College behoort, waren politicus Metin Celik en Rose Headley van de directie onderwijs van OC&W aanwezig. Aardig om te merken dat mevrouw Headley CoolLearning en Jing noemde als antwoord op de vraag ‘wat zijn de mooiste toepassingen die u vandaag heeft gezien.’ Zowel CoolLearning als Jing zijn toepassingen die een belangrijke plaats innemen in het onderwijsaanbod deze drie weken.

Het bezoek werd rondgeleid door Kathy en Anaïs, twee leerlingen uit klas 2D. Tijdens de rondleiding kregen beide leerlingen een SMS ‘Wat is de persoonsvorm in de volgende zin?’ Dat is CoolLearning: op meerdere momenten op de dag even geprikkeld worden met een inhoudelijke vraag. Leerlingen beantwoorden de vraag met een SMS, dat antwoord wordt opgeslagen in een leerling-volg-systeem en de leerling krijgt een SMS met feedback.

De rondleiding eindigde in lokaal 7b waar een aantal hoogtepunten uit de eerste week van Leren van de Toekomst werden herhaald. Eén ervan was Jing. Leerlingen hebben in de eerste week bij alle vakken minstens één keer zelf een filmpje gemaakt met een inhoudelijk uitleg over een specifiek onderwerp. Leerlingen vinden ‘t ontzettend leuk om te doen. De resultaten zijn verbluffend. Maar uiteindelijk is het ‘t proces waar de winst zit. Immers: wie onderwijst die leert het meest!

In de ‘reguliere’ lessen Nederlands, Engels, wiskunde en NaSk gebeurde ook genoeg, vandaag. Jeannette heeft virtuele stroomkringen gebouwd met de leerlingen, met behulp van de TI Nspire software. Carla heeft de leerlingen aan het werk gezet met ‘verbs’ door gebruik te maken van het nummer ‘You needed me’ van Boyzone. En omdat morgen schrijfster Sabine van den Eynden via Video Conference beide klassen ‘bezoekt’ heeft Anne-Heidi de leerlingen vragen laten voorbereiden. Leerlingen konden bij de voorbereiding kiezen tussen verschillende web2.0 programma’s.

Niet alleen de docenten en de leerlingen hebben vandaag hard gewerkt, ook de journalisten. Bij het schrijven van deze blogpost staan er al twee ‘artikelen’ online:
- Artikel De Stentor: http://bit.ly/nbxsH9
- TV item RTV Oost: http://www.rtvoost.nl/nieuws/default.aspx?nid=131516

Het Leren van de Toekomst is nu enkele dagen onderweg op het Ichthus College in Kampen. De docenten van de vakken Nederlands, wiskunde, NaSk en Engels hebben nu al diverse toepassingen ingezet. Ondertussen gaan de ‘gewone’ lessen ook gewoon door voor de leerlingen die niet meedoen aan het experiment, en moeten docenten ook steeds ‘de knop’ even omschakelen om les te geven op de manier waarop zij dat normaliter doen.

Natuurlijk, niet alles gaat in 1 keer goed. Daarvoor is het ook een experiment. Alleen door het te ervaren en te proberen kan je echt goed te weten komen wat werkt, wat niet werkt of wat in een andere vorm beter werkt. En na slechts een paar dagen experiment hebben we al zoveel geleerd!

Voor de leerlingen is het natuurlijk ook ‘anders dan normaal’. Ook zij moeten wennen aan een andere aanpak dan ze normaliter gewend zijn, met andere middelen, andere tools en (misschien nog veel belangrijker) andere manieren om met de lesstof om te gaan. Maar volgens mij wennen ze daar goed aan! Jezelf zien op een groot scherm voor omdat de les via videoconfercing wordt opgenomen geeft de eerste keer natuurlijk allerlei onrust en lol met zich mee. Of het werken met een tablet, een gadget die natuurlijk een grote aantrekkingskracht op de leerlingen heeft. Maar ik denk dat de leerlingen steeds meer het gebruik van dergelijke tools als ‘normaal’ zullen gaan ervaren. Nu al zie je dat de leerlingen steeds makkelijker met de tools in combinatie met de vakinhoud om kunnen gaan, en het ‘gadgetgehalte’ minder de overhand heeft.

De komende weken zullen nog veel meer toepassingen, andere manieren van met de lesstof omgaan en dergelijke voorbij komen. Daarnaast zullen ze ook kennis gaan maken met 3d printing, augmented reality en robotica. Heel erg nieuwsgierig wat ze van deze toekomstige ontwikkelingen gaan vinden en hoe ze het ervaren om hiermee les te krijgen.